Selecteer een pagina

Tranen in de trein

Gisteren zat ik in de trein richting Utrecht een podcast te luisteren van This American Life. Deze week heet hij: One Last Thing Before I Go. Het eerste deel gaat over Japan. Een paar jaar geleden zijn door de Tsunami veel mensen hun geliefden en familie kwijtgeraakt.

Een jaar daarvoor had een Japanse man zijn neef verloren, het was zijn beste vriend. In de Japanse cultuur is het niet gewoon om over je gevoelens te praten. Velen weten ook niet goed hoe ze met hun emoties om moeten gaan. De man mistte zijn neef en hun gesprekken. Toen hij op een dag een retro telefooncel vond, kocht hij deze en zetten hij hem achterin zijn tuin. De telefoon in de telefooncel werkte niet meer, maar dat gaf niet. Hij wilde gewoon een plek hebben waar hij kon praten met zijn neef, zijn verdriet de vrije loop kon laten gaan.

De telefooncel staat op heuveltje dat uitkijkt over de oceaan. Het waait er altijd, dus als hij praat door de telefoon worden zijn gesprekken meegenomen door de wind. Zodoende gaf hij het de naam: de Wind Telefoon.

In Japan is het niet gek om contact te onderhouden met de overledenen. Zij geloven dat het lijntje tussen hun wereld (die van de overledenen) en die van ons erg dun is. Veel mensen hebben altaartjes in hun huis staan met foto’s van de overledenen en soms ook een belletje dat ze af te toe rinkelen om ze te laten weten dat ze nog steeds onderdeel van de familie zijn.

Ik vind dit mooi, gewoon het idee. In ons huis hebben we plank met foto’s van familie en vrienden, waar ook twee ‘gekke’ foto’s van mijn overleden opa’s op staan. Met gek bedoel ik breed uit lachend. De één heft samen met mijn oma een glas champagne (bij de bruiloft van mijn nicht) en de ander heeft een feesthoedje op en een toeter in z’n mond op de verjaardag van mijn moeder. Soms sta ik even stil voor die foto’s en dan zeg ik ze gedag en dan denk ik altijd: Wat hebben jullie al veel gemist. Al die feestjes, bruiloften en achterkleinkinderen die geboren zijn. Ze hadden het geweldig gevonden als ze er nog waren geweest. Maar over het algemeen hebben ze geen rol meer in mijn leven. Daar ben ik misschien  ook wel te nuchter voor.

Maar terug naar het verhaal van de Wind Telefoon. Na de Tsunami werd al snel bekent dat die man de telefoon gebruikte om in contact te blijven met de overledenen. Meer mensen kwamen naar zijn tuin om de telefoon te gebruiken. In de afgelopen vijf jaar zijn duizenden mensen vanuit heel Japan naar zijn tuin afgereisd om ‘te bellen’ met hun vermiste- of overleden familieleden.

Een Japans televisiestation heeft gevraagd of ze de mensen die de telefoon gebruikten, van een afstandje mochten filmen en een microfoon in de telefooncel mochten plaatsen voor een documentaire. Een aantal van deze mensen uit de documentaire wordt vertaald in deze podcast.

Tranen stroomden over mijn wangen bij het luisteren van de telefoongesprekken.

Een man die zijn vrouw en zoon verloor, een vrouw met drie kinderen waarvan hun vader vermist is, een man die zijn ouders kwijtraakte.. Stuk voor stuk simpele gesprekken: hoe het met ze gaat. Dat de overledenen zich geen zorgen over hen hoeven te maken. Over de goede cijfers die op school werden gehaald. Mensen die het telefoonnummer van hun weggevaagden huizen draaide omdat dat de laatste plek was waar ze hun geliefde hadden gezien en hoopte ze daar te kunnen ‘bereiken’. De eenzijdige gesprekken die ze voerden met de wind…

Juist de simpelheid en de emotie die erbij komt kijken maakte dat ik het niet droog hield. Best gênant om in de trein te huilen, gelukkig was het geen hysterisch gejank en heeft verder niemand het gemerkt (denk ik). En anders maakt het me niks uit, het was gewoon erg mooi.

ik raad iedereen aan om deze aflevering (en eigenlijk alle afleveringen) van deze podcast te luisteren. Het tweede deel is namelijk ook de moeite waard. Dat gaat over twee broers van 85 en 80 jaar die elkaar al meer dan 20 jaar niet gezien hadden om een niet noemenswaardig akkefietje, verwachtingen en miscommunicatie van beide kanten. Wie weet schrijf ik hier ook nog wel eens over.

Luister hier de aflevering van This American Life #597 One Last Thing Before I Go (uitgezonden op 23-09-2016). Veel luister plezier 🙂